عرفان را از ابراهيم بن ادهم فراگرفته است . « 1 » ابن حبّان ، ذهبى و ابن حجر او را مرجئى مذهب مىدانند . « 2 » در كتاب مغنى ، ابو سعيد خلف بلخى در شمار صادقان و راستگويان آمده است . « 3 » امّا ابو الحسن قطان او را ثقه نمىداند و يحيى بن معين او را تضعيف كرده و رواياتش را مورد اعتماد نمىداند . ذهبى مىگويد : ابو سعيد خلف بن ايّوب بلخى كان من أعلام الائمة . « 4 » ابو سعيد خلف بن ايّوب بلخى از طريق محدّثانى روايت نقل كرده است كه عبارتند از : أسد بن عمرو بجلى قاضى ، اسرائيل بن يونس ، خارجة بن مصعب ، عوف أعرابى ، قيس بن ربيع ، مبارك بن مجاهد ، محمّد بن مسلم طائفى ، معمر بن راشد و ابراهيم بن ادهم بلخى . محدّثانى كه از طريق وى رواياتى را نقل كرده‌اند ، عبارتند از : احمد بن حنبل ، ابو معمر اسماعيل بن ابراهيم قطيعى ، حسين بن على بن مهران ، زكريا بن يحيى لؤلوئى ، عبد الصّمد بن فضل بلخى ، ابو كريب محمّد بن علاء همدانى ، محمّد بن مقاتل مروزى ، محمّد بن منصور نسفى و مسعود بن سهل نهدىّ . ابو سعيد خلف بن ايوب بلخى قال : حدّثنا عوف ، عن ابن سيرين ، عن أبى هريرة قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : خصلتان لا تجتمعان فى منافق ، حسن سمت و فقه في دين . مورخان نقل كرده‌اند به اسد بن نوح سامانى حاكم بلخ خبر دادند . ابو سعيد خلف بن ايوب بيمار شده است . حاكم بلخ به عيادت وى رفت و به او گفت اگر حاجتى دارى ، من در خدمت هستم ، خلف گفت : بلى . حاكم بلخ خوشحال شد و گفت : بفرماييد . خلف گفت : اوّل اينكه به ديدنم نيايى . دوم ، اگر مردم بر من نماز نخوانى . « 5 » از تأليفات ابو سعيد خلف بن ايّوب بلخى ، تنها كتاب الاختيارات در فقه باقى مانده

--> ( 1 ) - اكمال مغلطاى ، ج 1 ، ص 329 . ( 2 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 228 ؛ الكاشف ، ذهبى ، ج 1 ، ص 281 . ( 3 ) - المغنى ، ج 1 ، ص 212 . ( 4 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 201 - 210 ، ص 143 . ( 5 ) - سير اعلام النبلاء ، ج 9 ، ص 541 .